"Türklerin Tarihi" Adlı Kitaplar: Hangisi Hangi Okura?

Aynı adı taşıyan birkaç kitap var ve kapsamları farklı. Hangisi giriş, hangisi kaynak, hangisi anlatı.

Kadim Kitap Yayın Kurulu · 2026-08-30

"Türklerin tarihi" araması yapan biri karşısında birden fazla kitap bulur ve hepsi aynı adı taşır. Bu kitaplar birbirinin baskısı değil; kapsamları, dönemleri ve okur kitleleri farklıdır. Hangisini almanız gerektiği, ne aradığınıza bağlı.

Kapsamlı giriş arayan okur

Türklerin Tarihi: Başlangıçtan 20. Yüzyılın İlk Yarısına Kadar, adından anlaşılacağı gibi geniş bir dönemi tek ciltte toplar. Erhan Afyoncu ve Ali Ahmetbeyoğlu imzalı bu çalışma, kronolojiyi takip etmek isteyen ve konuya yeni başlayan okur için uygun bir çerçeve sunar. Orta Asya'dan Cumhuriyet'e uzanan hattı bütün olarak görmek isteyenler buradan başlayabilir.

Anlatıya öncelik veren okur

İlber Ortaylı'nın aynı adı taşıyan kitapları farklı bir yerde durur. Orta Asya'nın Bozkırlarından Avrupa'nın Kapılarına ve devamı olan Türklerin Tarihi 2, ders kitabı düzeninden çok sohbet tonuna yakındır. Ortaylı olayları anlatırken sık sık kişisel değerlendirme yapar; bu, metni akıcı kılar ama okurun yorumu bilgiden ayırmasını gerektirir.

Hangisi hangi durumda

• Sınav ya da genel kültür için kronoloji arıyorsanız tek ciltlik kapsamlı çalışma daha işlevsel.
• Keyifle okunacak bir tarih anlatısı arıyorsanız Ortaylı'nın kitapları daha rahat ilerler.
• Belirli bir dönemde derinleşmek istiyorsanız genel tarihler yetmez; dönem monografilerine geçmek gerekir.

Bu ayrımın nasıl yapılacağını Osmanlı tarihi okuma rehberimizde ayrıntılı anlattık: kaynakça, dipnot ve yazarın uzmanlık alanı üç temel ölçüt.

Sonrasında ne okunur

Genel çerçeve kurulduktan sonra yapı odaklı tarihçilik iyi bir devam olur. Fernand Braudel gibi isimler, olayların altındaki coğrafi ve iktisadi katmanı göstererek aynı dönemi bambaşka bir gözle okumayı sağlar. Tarih bölümümüzde binden fazla kitap yer alıyor.